Оцінка вмісту альфатоксину М1 та поживних речовин у зразках ринкового сиру в Косові
Анотація
Присутність та потужна канцерогенна дія афлатоксинів, групи мікотоксинів, становить значну загрозу глобальній безпеці харчових продуктів, особливо в молочному секторі. Це дослідження мало на меті оцінити поширеність і розподіл афлатоксину М1 у різних сортах сиру на ринках Косова у 2022 році та виявити потенційні кореляції з типами сиру, умовами переробки та поживними параметрами, щоб покращити розуміння та забезпечити безпеку молочних продуктів. У другій половині 2022 року загалом 93 зразки різних видів сирів з 15 різних країн були проаналізовані на вміст токсину афлатоксину М1 за допомогою методу імуноферментного аналізу. Результати дослідження вказують на те, що в кількох країнах було виявлено перевищення концентрації афлатоксину М1 у 0,05 мкг/кг, що є максимально допустимою межею для молока та молочних продуктів у багатьох країнах світу. Примітно, що зразки сиру з Албанії показали значно (p=0,000) вищі рівні афлатоксину M1 порівняно з іншими країнами. Результати показали, що концентрація афлатоксину М1 не мала статистично значущих відмінностей залежно від загального вмісту жиру (p=0,902), вуглеводів (p=0,741), білків (p=0,298) або солі (p=0,122) в сирі. Результати продемонстрували, що рівень афлатоксину М1 суттєво (p=0,926) не залежав від консистенції сиру. Хоча різні закваски були пов’язані з різними концентраціями афлатоксину M1, ці відмінності не були статистично значущими (p=0,472). Аналогічно, час визрівання не мав значного (p=0,691) впливу на рівні AFM1, оскільки концентрації залишалися відносно постійними протягом різних періодів визрівання. Ці результати дають цінне уявлення про варіації рівнів афлатоксину М1 у зразках сиру в різних країнах. Вони підкреслюють важливість регуляторних заходів і постійного моніторингу для забезпечення безпеки харчових продуктів і дотримання максимально допустимих меж
Ключові слова
типи сирів; ІФА; забруднення афлатоксином М1; безпечність молочних продуктів
[1] Camaj, A., Hoxha, I., Dibrani Sopjani, H., Brahimaj, T., Hasanaj, N., & Shala, N. (2023). Aflatoxin M1 level in raw milk and UHT milk consumed in Kosovo during 2021-2022. Journal of Hygienic Engineering and Design, 42, 96-99.
[2] Camaj, A., Meyer, K., Berisha, B., Arbneshi, T., & Haziri, A. (2018). Aflatoxin M1 contamination of raw cow’s milk in five regions of Kosovo during 2016. Mycotoxin Research, 34, 205-209. doi: 10.1007/s12550-018-0315-4.
[3] Chavarría, G., Molina, A., Leiva, A., Méndez, G., Wong-González, E., Cortés-Muñoz, M., Rodríguez, C., & GranadosChinchilla, F. (2017). Distribution, stability, and protein interactions of Aflatoxin M1 in fresh cheese. Food Control, 73(B), 581-586. doi: 10.1016/j.foodcont.2016.09.005.
[4] Costamagna, D., Gaggiotti, M., Chiericatti, C.A., Costabel, L., Audero, G.M.L., Taverna, M., & Signorini, M.L. (2019). Quantification of aflatoxin M1 carry-over rate from feed to soft cheese. Toxicology Reports, 6, 782-787. doi: 10.1016/j.toxrep.2019.07.004.
[5] European Commission (2006). Retrieved from https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=celex%3A32006R1881.
[6] FAO. (2013). Milk and dairy products in human nutrition. Retrieved from https://www.fao.org/3/i3396e/i3396e.pdf.
[7] Ferrari, L., Rizzi, N., Grandi, E., Clerici, E., Tirloni, E., Stella, S., Bernardi, C.E.M., & Pinotti, L. (2023). Compliance between food and feed safety: Eight-year survey (2013-2021) of aflatoxin M1 in raw milk and aflatoxin B1 in feed in Northern Italy. Toxins, 15(3), article number 168. doi: 10.3390/toxins15030168.
[8] IARC monographs on the evaluation of carcinogenic risks to humans. (2002). Retrieved from https://publications. iarc.fr/_publications/media/download/2619/a2f6a97162d2de3d55d36b3d51b3ef86fbf620c6.pdf.
[9] Ilievska, G., Stojanovska-Dimzoska, B., Koceva, D., Stojković, G., Angeeska, A., & Dimitrieska-Stojkovic, E. (2022). Dietary exposure and health risk assessment of aflatoxin M1 in dairy products consumed by population in North Macedonia. Journal of Food Quality and Hazards Control, 9, 142-152. doi: 10.18502/jfqhc.9.1.9686.
[10] Kos, J., Anić, M., Radić, B., Zadravec, M., Janić Hajnal, E., & Pleadin, J. (2023). Climate changes – a global threat resulting in increasing mycotoxin occurrence. Foods, 12(14), article number 2704. doi: 10.3390/foods12142704.
[11] Mahmudiono, T., Mazaheri, Y., Sadighara, P., Akbarlou, Z., Hoseinvandtabar, S., & Fakhri, Y. (2023). Prevalence and concentration of aflatoxin M1 and ochratoxin A in cheese: A global systematic review and meta-analysis and probabilistic risk assessment. Reviews on Environmental Health. doi: 10.1515/reveh-2023-0069.
[12] Pecorelli, I., Branciari, R., Roila, R., Ranucci, D., Bibi, R., van Asselt, M., & Valiani, A. (2020). Evaluation of Aflatoxin M1 enrichment factor in different cow milk cheese hardness categories. Italian Journal of Food Safety, 9(1), article number 8419. doi: 10.4081/ijfs.2020.8419.
[13] Pleadin, J., Frece, J., & Markov, K. (2019). Mycotoxins in food and feed. Advances in Food and Nutrition Research, 89, 297-345. doi: 10.1016/bs.afnr.2019.02.007.
[14] Sabatelli, S., Gambi, L., Baiguera, C., Paterlini, F., Lelli Mami, F., Uboldi, L., Daminelli, P., & Biancardi, A. (2023). Assessment of aflatoxin M1 enrichment factor in cheese produced with naturally contaminated milk. Italian Journal of Food Safety, 12(2), article number 11123. doi: 10.4081/ijfs.2023.11123.
[15] Salari, N., Kazeminia, M., Vaisi-Raygani, A., Jalali, R., & Mohammadi, M. (2020). Aflatoxin M1 in milk worldwide from 1988 to 2020: A systematic review and meta-analysis. Journal of Food Quality, 2020, article number 8862738. doi: 10.1155/2020/8862738.
[16] Sarmast, E., Fallah, A.A., Jafari, T., & Mousavi Khaneghah, A. (2021). Impacts of unit operation of cheese manufacturing on the aflatoxin M1 level: A global systematic review and meta-analysis. LWT, 148, article number 111772. doi: 10.1016/j.lwt.2021.111772.
[17] Sipos, P., Peles, F., Brassó, D.L., Béri, B., Pusztahelyi, T., Pócsi, I., & Győri, Z. (2021). Physical and chemical methods for reduction in aflatoxin content of feed and food. Toxins, 13(3), article nmber 204. doi: 10.3390/ toxins13030204.
[18] Topi, D., Spahiu, J., Rexhepi, A., & Marku, N. (2022). Two-year survey of aflatoxin M1 in milk marketed in Albania. Food Control, 136, article number 108831. doi: 10.1016/j.foodcont.2022.108831.
[19] U.S. Food and Drug Administration (FDA). (2022). Retrieved from https://www.fda.gov/food/natural-toxinsfood/mycotoxins.
[20] Vaz, A., Mendonça, Á., Rodrigues, P., & Venâncio, A. (2022). Distribution of aflatoxin M1 during production of sheep and goat cheeses. Journal of Food Processing and Preservation, 46(11), article number e17093. doi: 10.1111/jfpp.17093.
[21] World Health Organization. (2018). Retrieved from https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/ mycotoxins.
[22] Zinedine, A., Ben Salah-Abbes, J., Abbès, S., & Tantaoui-Elaraki, A. (2021). Aflatoxin M1 in Africa: Exposure assessment, regulations, and prevention strategies – a review. In Reviews of Environmental Contamination and Toxicology (pp. 1-28). Cham: Springer. doi: 10.1007/398_2021_73.