Урожайність амаранту залежно від норми висіву
Анотація
Головною цінністю амаранту є здатність нагромаджувати у зерні і листках велику кількість білка. За вмістом у насінні білка (15-18 %) амарант перевищує пшеницю (12-14 %), рис (7-10 %), кукурудзу (9-10 %) та інші зернові культури. Метою роботи було встановлення оптимальних норм висіву насіння амаранту в умовах зони Лісостепу західного України. У дослідженні використано загальнонаукові методи (аналіз, синтез, експеримент, опис, спостереження та порівняння), польові (фенологічні спостереження та облік), а також статистичні і кореляційно-регресійні аналізи обробки даних. Було досліджено норми висіву амаранту сорту Харківський 1 в умовах достатнього зволоження на темно-сірому опідзоленому ґрунті. Встановлено, що під впливом норм висіву змінювалась польова схожість. За норми висіву 0,2 млн/га вона становила 70 %, а за висівання 1,2 млн/га знизилась до 60 %, або на 10 %. На варіантах з вищими нормами висіву густота рослин була більшою. У фазі сходів за висіву 0,2 млн/га було 14 рослин, а за висіву 1,2 млн/га кількість рослин зросла до 72 шт/м2 . Виживання рослин за вегетаційний період різко зменшувалось при загущенні посівів: з 86% за норми висіву 0,2 млн/га до 45% за висіву 1,2 млн/га. Тому перед збиранням густота рослин вирівнялась, на м2 12-32 було рослини. Оптимальним поєднанням основних елементів структури виявилось: 21 рослин/м2 та 26 рослин/м2 і маса зерна з однієї рослини 20,4 г та 16,1 г. Найвищу врожайність зерна амаранту сорту Харківський 1 одержано за норм висіву 0,4 млн/га та 0,6 млн/га – відповідно 4,28 т/га та 4,20 т/га. Збільшення чи зменшення норми висіву призводить до падіння рівня врожайності. Результати даного дослідження можуть використовуватися для подальшого встановлення та удосконалення основних елементів технології вирощування амаранту як науковими установами, так аграрними господарствами
Ключові слова
амарант; норма висіву; структура посівів; продуктивність
[1] Doza, Z.U., Mondal, M.F., & Saieed, M.A.U. (2019). Effect of salinity on seed germination and seedling growth of different varieties of amaranth. Journal of the Bangladesh Society for Agricultural Science and Technology, 16(14), 7-12.
[2] Duda, O., & Kapshtyk, M. (2021). Key elements of amaranth cultivation. Retrieved from https://propozitsiya.com/ ua/klyuchovi-elementy-tehnologiyi-vyroshchuvannya-amarantu.
[3] Dudka, M.I. (2019). Cultivation of amaranth paniculatus (Amaranthus paniculatus) in the northern steppe of Ukraine. Cereals, 3(1), 52-61. doi: 10.31867/2523-4544/0060.
[4] Dudka, M.I. (2020). Influence of the method of sowing, rate of seeding and level of mineral nutrition on productivity of love-lies-bleeding. Plant and Soil Science, 11(1), 23-32. doi: 10.31548/agr2020.01.023.
[5] Idowu-Agida, O.O., Oladosu, B.O., & Olaniyi, J.O. (2020). Evaluation of yield and yield related traits of exotic grain amaranth (Amaranthus spp.) accessions. Journal of Tropical Agriculture, Food, Environment and Extension, 19(1), 11-17. doi: 10.4314/as.v19i1.2.
[6] Lykhochvor, V.V., & Petrichenko, V.F. (2022). Plant growing. New technologies for growing field crops: A textbook. Lviv: Scientific and Production Enterprise “Ukrainian Technologies”. doi: 10.31073/roslynnytstvo5vydannya.
[7] Mambetova, N.K., & Sultanova, Z.S. (2022). Methods of developing agrotechnology of amaranth plant under organic farming conditions. ISJ Theoretical & Applied Science, 09(113), 163-168. doi: 10.15863/TAS.
[8] Niveyro, S., & Salvo, A. (2017). Cultural practices to reduce damage by borer insects in commercial cultivars of Amaranthus. Crop Protection, 100, 138-149. doi: 10.1016/j.cropro.2017.06.020.
[9] Olaniyi, A.S. (2022). Morphology and genetic analysis of vegetative characterization of four grain amaranth accessions. Journal of Young Investigators, 25(8), 1-5. doi: 10.22186/jyi.25.8.1.1.
[10] Pelech, L. (2021). Influence of cultıvatıon methods on the formatıon of ındıvıdual productıvıty of amaranth. Sciences of Europe, 67(2), 21-27. doi: 10.24412/3162-2364-2021-67-2-21-27.
[11] Pittelkow, F.K., Bianchini, A., Pereira, P.S.X., Belufi, L.M. de R., Assis Bianchini, M. das G. de, & Rosa, R.P. (2019). Evaluation of agronomic performance of amaranthus (Amaranthus cruentus cv. BRS Alegria) in times and seed densities. Journal of Experimental Agriculture International, 38(6), 1-13. doi: 10.9734/jeai/2019/v38i630317.
[12] Różewicz, M. (2021). Nutritional value and potential uses of amaranth seeds and the outlook to increase the area under the amaranth crop in Poland. Polish Journal of Agronomy, 47(47), 40-48. doi: 10.26114/pja. iung.466.2021.47.
[13] Srujan, Ch. S., Patel, H.H., Madagoudra, Y.B., Lokesh, R., & Terin, P. (2021). The effect of irrigation and nitrogen levels on growth, yield and economics of grain amaranth (Amaranthus hypochondriacus L.). The Pharma Innovation Journal, 10(9), 1146-1149.
[14] Toader, M., Ionescu, A.M., Sonea, C., & Georgescu, E. (2020). Research on the morphology, biology, productivity and yields quality of the Amaranthus cruentus L. in the southern part of Romania. Notulae Botanicae Horti Agrobotanici Cluj-Napoca, 48(3), 1413-1425. doi: 10.15835/nbha48311973.
[15] Umeri, C., Nwajei, S.E., & Akporherhe, H (2022). Effect of urea fertilizer on the growth and yield of African spinach (Amaranthus hybridus L.) in derived- savanna zone of Delta State, Nigeria. Journal of Current Opinion in Crop Science, 3(1), 28-33.
[16] Voropay, G., Molescha, N., Mozol, N., Stetsyuk, M., & Zosymchuk, M. (2020). The main technological parameters of growing highly productive fodder crops on the drained lands of the humid zone of Ukraine. Land Reclamation and Water Management, 2, 89-100. doi: 10.31073/mivg202002-261.
[17] Weerasekara, A., & Waisundara, V.Y. (2020). Amaranth as a pseudocereal in modern times: Nutrients, taxonomy, morphology and cultivation. Sri Lanka: Australian College of Business & Technology. doi: 10.5772/ intechopen.90927.
[18] Yaniuk, T., & Hriunvald, N. (2022). Amaranth production in Ukraine: State and prospects. FOOD RESOURCES, 10(18), 179-192. doi: 10.31073/foodresources2022-18-18.
[19] Yeshitila, M.D., Gedebo, A., Olango, T.M., & Tesfaye, B. (2023). Morphological characterization, variability, and diversity among amaranth genotypes from Ethiopia. Genetic Resources and Crop Evolution. doi: 10.1007/s10722023-01591-y.
[20] Zubillaga, M.F., Gustavo, R., Adolfo Orioli, G.A., Failla, M., & Barrio, D.A. (2020). Amaranth in southernmost latitudes: Plant density under irrigation in Patagonia, Argentina. Agricultural Engineering, 67(2). doi: 10.1590/0034737X202067020001.