Основні напрями розвитку органічного сільського господарства в Республіці Казахстан

Расул Асилбекович Карабасов, Кайрат Куанишбайович Нурмаганбетов, Зейн Пшенбайович Айдинов, Ахмедівна Оринбекова Гульнар, Альона Вікторівна Хапова
Завантажити статтю Читати статтю

Анотація

Республіка Казахстан має хороший потенціал для розвитку екологічно чистого сільськогосподарського виробництва: великі сільськогосподарські угіддя, велика кількість фермерських господарств, зацікавленість у виробництві екологічно чистої продукції. Ці фактори зумовили актуальність дослідження, основною метою якого було дослідити основні напрямки розвитку органічного сільського господарства в Казахстані. Проаналізовано статистичні дані та звіти Науково-дослідного інституту органічного сільського господарства, Міжнародної федерації руху органічного сільського господарства, Продовольчої та сільськогосподарської організації ООН; використано логічні та емпіричні методи; проведено опитування споживачів і виробників екологічно чистої продукції в Казахстані. У даній роботі показані основні тенденції розвитку органічного сектора в Казахстані і в світі в цілому. Дослідження показали тенденцію зростання органічного виробництва в світі, проте багато країн все ще знаходяться в зародковому стані щодо цієї тенденції. На даний момент світова площа земель під органічним сільським господарством становить 74,9 млн. га, але в Казахстані, починаючи з 2016 року, спостерігається скорочення таких площ. У 2020 році вони склали 114 тис. га або 0,1% всіх сільгоспугідь країни, що пов'язано з пандемією коронавірусу та світовою економічною кризою. За даними міжнародних організацій Research Institute of Organic Agriculture та International Federation of Organic Agriculture Movement, в 2020 році з 190 країн світу Казахстан увійшов до списків 50 країн-виробників і 20 країн-експортерів органічної сільськогосподарської продукції, а експорт цієї продукції склав близько 9 млн. євро. Зроблено висновок, що в Республіці Казахстан поступово створюються необхідні умови для впровадження екологічного сільського господарства, що сприятиме поліпшенню економічного становища країни. Практична значимість дослідження полягала в проведенні соціологічного опитування споживачів і виробників екологічної сільськогосподарської продукції в чотирьох регіонах Казахстану з метою виявлення стану та основних напрямів розвитку вітчизняного ринку органічного сільського господарства

Ключові слова

екологічно чиста продукція, експорт, стандартизація, сертифікація, зелена економіка

[1] Anderberg, S. (2020). The contribution of organic agriculture to poverty reduction. In Vulnerability of agricultural production networks and global food value chains due to natural disasters (pp. 42-72). Jakarta: Economic Research Institute for ASEAN and East Asia.

[2] Baydildina, A., Akshinbay, A., Bayetova, M., Mkrytichyan, L., Haliepesova, A., & Ataev, D. (2000). Agricultural policy reforms and food security in Kazakhstan and Turkmenistan. Food Policy, 25(6), 733-747. doi: 10.1016/S0306-9192(00)00035-X.

[3] Berdiev, A.Kh., & Rasulov, H.K. (2020). Efficiency of production of organic products in agriculture. Economics, 2(45), 19-22.

[4] Bulkhairova, Z.S., Suleimenova, G.N., Orynbassarova, A.A. (2020). Organic agriculture: Realities and prospects in Kazakhstan. Problems of AgriMarket, 2, 60-66.

[5] Canwat, V., & Onakuse, S. (2022). Organic agriculture: A fountain of alternative innovations for social, economic, and environmental challenges of conventional agriculture in a developing country context. Cleaner and Circular Bioeconomy, 3, article number 100025. doi: 10.1016/j.clcb.2022.100025.

[6] Das, S., Chatterjee, A., & Pal, T.K. (2020). Organic farming in India: A vision towards a healthy nation. Food Quality and Safety, 4(2), 69-76. doi: 10.1093/fqsafe/fyaa018.

[7] Decree of the President of the Republic of Kazakhstan No. 577 “On the Concept for the Transition of the Republic of Kazakhstan to a “Green Economy”. (May, 2013). Retrieved from https://adilet.zan.kz/rus/docs/U1300000577.

[8] Durham, T.C., & Mizik, T. (2021). Comparative economics of conventional, organic, and alternative agricultural production systems. Economies, 9(2), article number 64. doi: 10.3390/economies9020064.

[9] El Bilali, H. (2020). Organic food and farming in West Africa: A systematic review. Landbauforschung – Journal of Sustainable and Organic Agricultural Systems, 70(2), 94-102. doi: 10.3220/LBF1611507579000.

[10] Food and Agriculture Organization of the United Nations. (2022). Retrieved from https://www.fao.org/home/en/.

[11] Grigoruk, V.V., & Klimov, E.V. (2016). Development of organic agriculture in the world and Kazakhstan. Ankara: Food and Agriculture Organization of the United Nations.

[12] Grzybowska-Brzezińska, M., Grzywińska-Rąpca, M., Żuchowski, I., & Bórawski, P. (2017). Organic food attributes determing consumer choices. European Research Studies Journal, 10(2), 164-176. doi: 10.35808/ersj/635.

[13] International Federation of Organic Agriculture Movements. (2022). Retrieved from https://www.ifoam.bio/.

[14] Karamatov, O.O. (2021). Formation and development of the market for organic agricultural products in Kazakhstan and the republics of Central Asia. Science and Innovative Development, 2, 10-20.

[15] Law of the Republic of Kazakhstan No. 423-V ZRK “On the Production of Organic Products”. (November, 2015). Retrieved from https://adilet.zan.kz/rus/docs/Z1500000423.

[16] Lazzat, Y., Aigerim, O., & Daniya, N. (2014). The ecological and legal aspects of ensuring the food security of the Republic of Kazakhstan under the transition to a “Green” economy. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 143, 971-975. doi: 10.1016/j.sbspro.2014.07.536.

[17] Le Douarin, S. (2020). Organic sector in the world. Montreuil: Agence BIO.

[18] Paull, J., & Hennig, B. (2018). Maps of organic agriculture in Australia. Journal of Organics, 5(1), 29-38.

[19] Proshchalykina, A., Kyryliuk, E., & Kyryliuk, I. (2019). Prerequisites for the development and prospects of organic agricultural products market. Entrepreneurship and Sustainability, 6(3), 1307-1317. doi: 10.9770/jesi.2019.6.3(18).

[20] Prusty, M., Ray, M., & Sahoo, G. (2021). Organic farming: A key to sustainable agriculture. In Crop diversification and soil health management for sustainable development (pp. 131-146). New Delhi: Gene-Tech Books.

[21] Raihan, A., & Tuspekova, A. (2022). Dynamic impacts of economic growth, energy use, urbanization, agricultural productivity, and forested area on carbon emissions: New insights from Kazakhstan. World Development Sustainability, 1, article number 100019. doi: 10.1016/j.wds.2022.100019.

[22] Reganold, J.P., & Wachter, J.M. (2016). Organic agriculture in the twenty-first century. Nature Plants, 2(2), article number 15221. doi: 10.1038/nplants.2015.221.

[23] Research Institute of Organic Agriculture. (2022). Retrieved from https://www.fibl.org/en.

[24] Rustamov, J., Kirchner, K., & Catto-Andrighetto, J. (2020). German-Kazakhstan agrarian-political dialogue. Nur-Sultan: AFS.

[25] Strategy “Kazakhstan-2050”. (2012). Retrieved from https://kazakhstan2050.com/.

[26] Thakur, N., Kaur, S., Kaur, T., Tomar, P., Devi, R., Thakur, S., Tyagi, N., Thakur, R., Mehta, D.K., & Yadav, A.N. (2022). Organic agriculture for agro-environmental sustainability. In Trends of applied microbiology for sustainable economy (pp. 699-735). London: Academic Press. doi: 10.1016/B978-0-323-91595-3.00018-5.

[27] Turner, B.L., Cheesman, A.W., Condron, L.M., Reitzel, K., & Richardson, A.E. (2015). Introduction to the special issue: Developments in soil organic phosphorus cycling in natural and agricultural ecosystems. Geoderma, 257-258, 1-3. doi: 10.1016/j.geoderma.2015.06.008.

[28] Uskenov, R.B., Savin, T.V., & Aitkhozhin, S.K. (2016). Promotion of organic agriculture in Kazakhstan. Bulletin of Science of the S. Seifullin Kazakh Agrotechnical University, 3(90), 90-96.

[29] Willer, H., Schlatter, B., Trávníček, J., Kemper L., & Lernoud, J. (2020). The world of organic agriculture statistics and emerging trends. Bonn: FiBL & IFOM.

[30] Willer, H., Trávníček, J., Meier, C., & Schlatter, B. (2021). The world of organic agriculture statistics and emerging trends. Bonn: FiBL & IFOM.

[31] Wiśniewski, L., Biczkowski, M., & Rudnicki, R. (2021). Natural potential versus rationality of allocation of Common Agriculture Policy funds dedicated for supporting organic farming development – Assessment of spatial suitability: The case of Poland. Ecological Indicators, 130, article number 108039. doi: 10.1016/j.ecolind.2021.108039.

Karabassov, R., Nurmaganbetov, K., Aidynov, Z., Orynbekova, G., & Khapova, A. (2022). The main areas of development of organic agriculture in the Republic of Kazakhstan. Scientific Horizons, 25(9), 105-116. https://doi.org/10.48077/scihor.25(9).2022.105-116