Вплив внесення гною з мінеральними добривами та густоти посадки на зростання та розвиток картоплі

Акилбек Нургалієв, Гульбарам Нургалієва, Мейрамгул Мусіна, Людмила Макєєва, Талгат Кумарович Саліхов
Завантажити статтю Читати статтю

Анотація

Збільшення виробництва картоплі має здійснюватися не тільки за рахунок розширення площ під культурою, а головним чином – за рахунок підвищення врожайності. Для підвищення врожайності картоплі, поряд із застосуванням мінеральних добрив, велике значення має раціональне використання місцевих органічних добрив. Отже, метою даного дослідження було вивчення росту та розвитку рослин картоплі у залежності від термінів внесення гною у поєднанні з мінеральними добривами та густотою посадки. Польові дослідження здійснювалися систематичним методом з ярусним розташуванням варіантів у досвіді з 3-кратною повторністю. Найменша кількість стебел формувалася при внесенні N60P120K60 (5,8 шт.) при посадці за схемою 70х25 см, а найбільше – при внесенні 40 т/га гною під зяб у поєднанні з мінеральними добривами в дозі N90P120K60 (7 переорювання зябку та посадки за схемою 70х35 см (7,4 стебла) а також збільшується числа стебел у міру розширення площі живлення на 0,1-0,3 стебла. У середньому за 3 роки при весняному внесенні 40 гною на фоні N60P120K60 кількість листя зросла на 50,6 шт., а на фоні N90P120K60 – на 41,3 шт. Маса бадилля однієї рослини змінювалася при розширенні площі живлення, по роках і в залежності від термінів внесення гною, при розширенні площі харчування (70х35 см) маса бадилля одного куща зростає, де найбільша маса бадилля в середньому за 3 роки (61,20 т/га) була отримана при внесенні гною5 вона становила 50,20 т/га, чи 11 т менше. Така сама закономірність спостерігається і за іншими варіантами досвіду. За отриманими результатами польових дослідів у виробничих умовах будуть надані рекомендації виробництву, що дозволяють раціональніше використовувати органічні та мінеральні добрива та підвищувати продуктивність картоплі

Ключові слова

польові дослідження; підвищення врожайності; оранка; вага куща

  1. Adam, L., Hermeziu, M., Urdă, C., Simon, A., Bărăscu, N., & Ion, V. (2026). The impact of some biostimulators on tuber yield and quality of two potato cultivars planted at two densities. Romanian Agricultural Research, 43, 495-504. doi: 10.59665/rar4343.
  2. Ademe, D., Tesfaye, K., Simane, B., Zaitchik, B.F., Alemayehu, G., & Adgo, E. (2024). Optimizing agronomic practices to harness climate change impacts on potato production in tropical highland regions. European Journal of Agronomy, 152, article number 127021. doi: 10.1016/j.eja.2023.127021.
  3. Almunqedhi, B., Alfarhan, A., Muharram, A., & Mohammed, N. (2025). Sustainable potato farming: The impact of poultry manure on growth and yield. Applied Ecology and Environmental Research, 23(3), 3929-3937. doi: 10.15666/aeer/2303_39293937.
  4. Budanov, N.U., Aitbaev, T.E., Buribayeva, L.A., & Dzhumadilova, G.B. (2023). Efficiency of using new types of organic fertilizers and biopreparations on potato plantings in the conditions of South-Eastern Kazakhstan. Research & Results, 1(97), 54-61. doi: 10.37884/1-2023/07.
  5. Convention on the Conservation of European Wild Flora and Fauna and Natural Habitats. (1979, September). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/995_032.
  6. Gobena, T.L., Asemie, M.M., & Firisa, T.B. (2022). Evaluation of released sweet potato [Ipomoea batatas (L.) Lam] varieties for yield and yield-related attributes in Semen-Bench district of Bench-Sheko-Zone, South-Western Ethiopia. Heliyon, 8(10), article number e10950. doi: 10.1016/j.heliyon.2022.e10950.
  7. Hossain, M.D., Ali, M.S., Khan, A.L., & Mia, S.A. (1989). Effect of leaf roll virus on the growth and yield of potato. Bangladesh Journal of Botany, 18(1), 15-21.
  8. Jama-Rodzenska, A., Janik, G., Walczak, A., Adamczewska-Sowinska, K., & Sowinski, J. (2021). Tuber yield and water efficiency of early potato varieties (Solanum tuberosum L.) cultivated under various irrigation levels. Scientific Reports, 11, article number 19121. doi: 10.1038/s41598-021-97899-9.
  9. Liang, Q.G., Zhang, X.B., Chen, H.R., Chen, Y., Chang, H.L., Wu, J.T., Kumar, S., Liu, Y.H., & Zhu, G.P. (2026). Optimized planting density and nitrogen fertilizer can maximize sweet potato storage root yield by improving photosynthetic capacity and carbon metabolism: Two-year preliminary results. Agronomy, 16(9), article number 897. doi: 10.3390/agronomy16090897.
  10. Liu, X., Yu, J., Wei, J., Qin, Y., Shi, X., Liu, K., Jia, L., & Fan, M. (2025). Inoculation with arbuscular mycorrhizal fungi at the seedling stage of potatoes improves phosphorus use efficiency. Frontiers in Sustainable Food Systems, 9, article number 1546032. doi: 10.3389/fsufs.2025.1546032.
  11. Marks, N., & Szecówka, P.S. (2010). Impact of variable magnetic field stimulation on growth of aboveground parts of potato plants. International Agrophysics, 24(2), 165-170.
  12. Nepal, S., McIntosh, C.S., Thornton, M.K., Olsen, N., Nolte, P., & Patterson, P.E. (2016). Manipulation of physiological seed age of Russet Burbank and Ranger Russet potatoes – economic evaluation. American Journal of Potato Research, 93(6), 590-601. doi: 10.1007/s12230-016-9539-z.
  13. Peddle, D.R., Singh, K., Neilson, J., Wagner, M.H., Curtis, B., Haller, A., Kipkoech, D., & Herridge-Berry, S. (2024). Hyperspectral remote sensing of potato plant nutrient deprivation and vegetation stress using high-resolution spectroradiometry for minimal input agricultural systems. In 45th Canadian symposium on remote sensing (CSRS) (pp. 41-46). Halifax: Canadian Remote Sensing Society. doi: 10.5194/isprs-archives-XLVIII-M-4-2024-41-2024.
  14. Ravensbergen, A.P.P., van Ittersum, M.K., Kempenaar, C., Ramsebne, N., de Wit, D., & Reidsma, P. (2024). Coupling field monitoring with crop growth modelling provides detailed insights on yield gaps at field level: A case study on ware potato production in the Netherlands. Field Crops Research, 308, article number 109295. doi: 10.1016/j.fcr.2024.109295.
  15. Research Methodology for Vegetable Crop Production. (1967). Transactions of the Research Institute of Potato Farming, 263. Retrieved from https://elib.wkau.kz
  16. Salikhov, T.K., Elubaev, S.Z., Kazybayev, B.O., & Abildakhanova, S.R. (2023). The phenology, growth and development of potato plants depending on the timing of manure application. 3i: Intellect, idea, innovation – intelligence, idea, innovation, 1, 174-186. doi: 10.52269/22266070_2023_1_174.
  17. Sandhu, A.K., Sharma, A.K., Kaur, N., Sidhu, S.K., Singh, R., Zotarelli, L., Morgan, K., Christensen, C., & Sharma, L.K. (2024). Evaluate the phosphorus application response in potatoes under high phosphorus soil test in Florida. Farming System, 2(1), article number 100067. doi: 10.1016/j.farsys.2023.100067.
  18. Setyobudi, R.H., Iswakhiudi, I., Damat, D., Garfansa, M.P., Hermayanti, D., Ramadani, S.D., Vinchevitsa-Gale, Z., Nurfadilah, L.R., Savitri, E.S., & Meilanjari, Z. (2024). Presence of microplastics in water, soil, organic fertilisers, and potato plants in potato plantations. Environmental Quality Management, 34(2). doi: 10.1002/tqem.70001.
  19. Stewart, D.P.C., Cameron, K.C., Cornforth, I.S., & Sedcole, J.R. (1998). Effects of spent mushroom substrate on soil physical conditions and plant growth in an intensive horticultural system. Soil Research, 36(6), 899-912. doi: 10.1071/S98023.
  20. Suraganov, M.N., Bekimova, G.B., Bekishova, G.K., & Sovetkizy, A. (2024). The effect of growth regulators on potato yield in the slope zone of Akmola region. Science and Education, 2(76), 84-90. doi: 10.52578/2305-9397-2024-3-2-84-91.
  21. Tekalign, T., Eneyew, A., & Bedasa, Y. (2023). Impact of improved potato varieties adoption on household resilience to food insecurity. Journal of Agriculture and Food Research, 14, article number 100737. doi: 10.1016/j.jafr.2023.100737.
  22. Xing, Y., Zhang, T., Jiang, W., Li, P., Shi, P., Xu, G., Cheng, Sh., Cheng, Y., Zhang, F., & Wang, X. (2022). Effects of irrigation and fertilization on different potato varieties growth, yield and resources use efficiency in the Northwest China. Agricultural Water Management, 261, article number 107351. doi: 10.1016/j.agwat.2021.107351.
  23. Xu, J., Wang, Y., Chen, Y., He, W., Li, S., & Cui, J. (2023). Identifying factors affecting the enhancement of cropping yield and water use efficiency under polyethylene film mulch in Northwest China. Water, 15(12), article number 2279. doi: 10.3390/w15122279.
  24. Xue, H., Zheng, X., Wei, H., Yang, J., Alva, A., Fan, M., & Zhang, Z. (2024). Benefits of controlled-release fertilizers for potato sustainable nitrogen management. Frontiers in Environmental Science, 12, article number 1381054. doi: 10.3389/fenvs.2024.1381054.
  25. Zanon, A.J., Streck, N.A., Kräulich, B., da Silva, M.R., & Bisognin, D.A. (2013). Plant development and tuber yield in the potato in a subtropical climate. Revista Ciencia Agronomica, 44(4), 858-868. doi: 10.1590/S1806-66902013000400024.
  26. Zhao, F., Zhang, Q., Lei, J., Wang, H., Zhang, K., & Qi, Y. (2024). Environmental factors influence the responsiveness of potato tuber yield to growing season precipitation. Crop and Environment, 3(2), 112-122. doi: 10.1016/j.crope.2024.02.002.
  27. Zhong, W., Yang, J., Liang, F., & Ma, K. (2025). Integrated transcriptome and metabolome analysis reveals optimized cultivation strategies for purple potato (Solanum tuberosum L.). Frontiers in Plant Science, 16, article number 1675151. doi: 10.3389/fpls.2025.1675151.
Nurgaliyev , A., Nurgaliyeva , G., Musina , M., Makeyeva , L., & Salikhov, T. (2026). The effect of manure application timing, mineral fertilisers and planting density on potato growth and development . Scientific Horizons, 29(2), 20-32. https://doi.org/10.48077/scihor2.2026.20