Вплив норм мінеральних добрив та листкових підживлень на урожайність гречки
Анотація
Значною проблемою у вирощуванні гречки є низька врожайність, тому актуальним є удосконалення елементів технології вирощування цієї культури. Метою досліджень було установити оптимальні норми та строки внесення мінеральних добрив та листкових підживлень хелатними мікродобривами в умовах Лісостепу західної України, в зоні достатнього зволоження для отримання стабільних та високих врожаїв зерна гречки. Для цього на дослідних полях Львівського Національного аграрного університету на темно-сірому опідзоленому легкосуглинковому ґрунті був закладений двофакторний дослід, який включав норми добрив: N20P20K20, P20K20+N20 (підживлення), N40P40K40, P40K40+N40 (підживлення), N60P60K60, P60K60+N60 (підживлення) та листкові підживлення: контроль (без листкового підживлення), Вуксал Борон 2,0 л/га, Інтермаг Бобові 2,0 л/га. Методи дослідження: польовий – для визначення взаємодії об'єкта досліджень з погодними факторами та елементами системи удобрення; розрахунково-ваговий – встановлення параметрів показників структури врожаю та визначення врожайності гречки;методи математичної статистики – дисперсійний, кореляційний, регресивний та графічне відображення результатів досліджень. Зростання норм добрив від N20P20K20 до N60P60K60 забезпечило збільшення усіх показників елементів структури врожаю гречки. Без листкових підживлень вони досягали таких значень: кількість гілок першого порядку – 1,56 шт/рослину, кількість суцвіть та квіток відповідно 10,68 та 1011 шт, кількість повноцінних зерен та рудяку (шт/рослину) відповідно 41,23 та 11,37, маса повноцінних зерен – 1,15 г та маса 1000 зерен – 28,00 г. Варто відмітити, що внесення азотних добрив у підживлення (фаза початку цвітіння) має суттєві переваги порівняно з внесенням азоту під передпосівну культивацію. Одним із доказів цього судження є зростання показників кількості зерен, їх маси та маси 1000 зерен відповідно від 35,43 шт., 0,97 г та 27,37 г (варіант внесення N40P40K40) до 37,27 шт., 1,03 г, 27,80 г (варіант внесення P40K40+N40). Така тенденція характерна для усіх варіантів досліду. Спостерігався позитивний вплив листкових підживлень мікродобривами на елементи структури врожаю. Більш ефективним виявилось застосування Вуксал Борону 2 л/га. Маса повноцінних зерен максимальною була у варіанті P60K60+N60 (підживлення) + Вуксал Борон 2 л/га – 1,21 г, тоді як застосування препарату Інтермаг Бобові 2 л/га на аналогічному фоні мінеральних добрив забезпечило цей показник на рівні 1,17 г. Дослідженнями установлено позитивний вплив внесення азоту методом підживлення за фази початку цвітіння на рівень врожаю, також врожайність гречки зростала зі збільшенням норми внесення мінеральних добрив від N20P20K20 до N60P60K60 та під впливом листкових підживлень мікродобривами. Максимальний показник урожаю у середньому за три роки досліджень, отриманий у варіанті P60K60+N60 (підживлення) + Вуксал Борон 2,0 л/га – 2,64 т/га
Ключові слова
гречка, живлення, мікродобрива, структура, продуктивність
[1] Anspok, P.I. (1990). Microfertilizers. Leningrad: Agropromizdat.
[2] Bilonozhko, V. Ya., Berezovsky, A.P., Poltoretskyy, S.P., & Poltoretska, N.M. (2010). Agrobiological and ecological bases of buckwheat production. Mykolaiv: Publishing House of Iryna Hudym.
[3] Bunchak, O.M. (2018). Influence of organic fertilizers on the growth and development of buckwheat plants. Agrology, 1(3), 235‑239. doi: 10.32819/2617‑6106.2018.13001.
[4] Ciesarova, Z., Basil, E., & Kukurova, K. (2016). Gluten-free muffins based on fermented and unfermented buckwheat flour — content of selected elements. Journal of Food and Nutrition Research, 55(2), 108-113.
[5] Çürük, U., Işık, M., Ferahoğlu, E., Kırıcı, S., & Ortaş, I. (2020). Effect of organic and inorganic fertilizer applications on buckwheat yield and micro element nutrition. Turkish Journal of Agriculture — Food Science and Technology, 8(sp1), 145-149. doi: 10.24925/turjaf.v8isp1.%25p.4063.
[6] Dębski, H., & Horbowicz, M. (2020). Effect of elicitation with sodium silicate and iron chelate on the composition and quality of fatty acids in buckwheat sprouts. Journal of Elementology, 26(1), 87-96. doi: 10.5601 / jelem.2020.25.4.2064.
[7] Fallah, S., Amir Ghalavand, A., & Raiesi, F. (2016). Broiler litter and inorganic fertilizer effects on seed yield and productivity of buckwheat and fenugreek in row intercropping. Agronomy and Soil Science, 8, 1121-1136. doi: 10.1080/03650340.2016.1258114.
[8] Fang, X. (2018). Effects of nitrogen fertilizer and planting density on the leaf photosynthetic characteristics, agronomic traits and grain yield in common buckwheat (Fagopyrum esculentum M.). Field Crops Research, 219, 160-168. doi: 10.1016/j.fcr.2018.02.001.
[9] Hulihalli, U.K., & Shantveerayya. (2018). Effect of planting geometry and nutrient levels on the productivity of buckwheat. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 7(02), 3369-3374. doi: 10.20546/ijcmas.2018.702.403.
[10] Jaroszewska, A., Sobolewska, M., Podsiadło, C., & Stankowski, S. (2019). The effect of fertilization and effective microorganisms on buckwheat and millet. Acta Agrophysica, 26(3), 15-28. doi: 10.31545/ aagr/114016.
[11] Jiang, Y. (2015). Effects of selenium fertilizer on grain yield, Se uptake and distribution in common buckwheat (Fagopyrum esculentum Moench). Plant, Soil and Environment, 61(8), 371-377. doi: 10. 17221/284/2015-PSE.
[12] Kaminsky, V.F., & Grishchenko, R.I. (2011). How to grow a high yield of buckwheat. Proposal: Ukrainian Journal of Agribusiness, 3, 64-71.
[13] Katelevsky, V.M. (2017). Efficiency of foliar treatment influence by plant growth regulators on the parameters of miscanthus biomass. Plant Soil Environment, 63(4), 189-193. doi: 10.32819/020003.
[14] Knapowski, T., & Majcherczak, E. (2016). Plonowanie gryki siewnej w warunkach nawożenia magnezem, siarką oraz mikroelementami. Zeszyt y Naukowe Uniwersytetu Prizyrodniczego we Wrocławiu — Rolnictwo, 621, 29-38.
[15] Kolarić, L., Popović, V., Živanović, L., Ljubičić, N., Stevanović, P., Šarčević, L., Todosijević, L., Simić, D., & Ikanović, J. (2021). Buckwheat yield traits response as influenced by row spacing, nitrogen, phosphorus, and potassium management. Agronomy, 11(12), article number 2371. doi: 10.3390/agronomy11122371.
[16] Linh, N.T.N., Khoa, A.V.D., & Halas, V. (2014). Buckwheat as valuable feed and food resource. Nova Journal of Medical and Biological Sciences, 2(6), 1-8. doi: 10.20286/nova-jmbs‑030459.
[17] Lykhochvor, V.V., & Petrichenko, V.F. (2021). Physiological role of nutrients and fertilizer system of field crops. Lviv: Ukrainian Technologies.
[18] Mariotti, M., Masoni, A., & Arduini, I. (2016). Forage and grain yield of common buckwheat in Mediterranean conditions: Response to sowing time and irrigation. Crop and Pasture Science, 67(9), 1000-1008. doi: 10.1071/CP16091.
[19] Maruti, U.K., Hulihalli, B.N., & Kumar, А. (2018). Production potential of buckwheat (Fagopyrum Esculentum Moench) as influenced by genotypes and fertilizer levels in Northern transition Zone of Karnataka, India. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 7(9), 537-545. doi: 10.20546/ijcmas.2018.709.064.
[20] Mashchenko, Yu.V. (2010). Economic efficiency of buckwheat cultivation depending on sowing dates and mineral fertilizers. Bulletin of the Steppe, 7, 102-105.
[21] Olifir, Y., Nabryel, A., & Partyka, T. (2021). Diagnosis of the functional state of transformed acid soils agroecosystems depending on long-term anthropogenic loads. Agronomy Research, 19(3), 1627-1639. doi: 10.15159/AR.21.109.
[22] Olifir, Yu.M., Bagai, T.I., & Borysiuk, V.S. (2018). Influence of the level of mineral fertilizer and foliar fertilization on the yield of fodder beans in the conditions of the Western Forest-Steppe of Ukraine. Foothill and Mountain Agriculture and Animal Husbandry, 63, 117-127.
[23] Parkhuts, B.I. (2018). Influence of mineral fertilizer level on buckwheat productivity in the conditions of the Western forest-steppe of Ukraine. Visnyk of LNAU: Agronomy, 22(2), 137-140. doi: 10.31734/agronomy2018.02.137.
[24] Petrychenko, V.F., & Lykhochvor, V.V. (2022). Crop production. New technologies for growing field crops. Lviv: Ukrainian Technologies. doi: 10.31073/roslynnytstvo5vydannya.
[25] Podolska, G. (2011). Influence of nitrogen fertilizers on the development and structure of the structure of the Kora buckwheat. Polish Journal of Agronomy, 6, 38-43.
[26] Priadkina, G.O. (2020). Influence of trace elements, applied in classical and nano forms, on photosynthesis of higher plants in relation to enhancement of crop productivity. Agricultural Science and Practice, 7(3), 71-85. doi: 10.15407/agrisp7.03.071.
[27] Rubin, B.A. (1970). Physiology of agricultural plants. Moscow: Moscow State University.
[28] Sobhani, M.R. (2014). Influence of different sowing date and planting pattern and N rate on buckwheat yield and its quality. Australian Journal of Crop Science, 8(10), 1402-1414.
[29] Tkalich, I.D., & Tkalich, Y.V. (2019). Features of buckwheat cultivation in post-harvest sowings. Cereals, 1, 68-76. doi: 10.31867/2523-4544/0062.
[30] Tobiasz-Salach, R., & Krochmal-Marczak, B. (2018). Ocena wpływu nawożenia dolistnego na plonowanie i skład chemiczny nasion gryki (Fagopyrum esculentum moench Fragm). Agron, 35(1), 106-114. doi: 10.26374/fa.2018.35.10.
[31] Tymchyshyn, O.F., & Lykhochvor, V.V. (2009). Influence of mineral and bacterial fertilizers on the dynamics of leaf surface growth and buckwheat yield. Foothill and Mountain Agriculture and Animal Husbandry, 51(I), 148-152.
[32] Tyrus, M.L. (2018). Efficiency of foliar feeding of sugar beets on dark gray podzolic soils of the Western Forest-Steppe. Agroecological Journal, 2, 97-117. doi: 10.33730/2077-4893.2.2018.157921.
[33] Veremeenko, S.I., Tkachuk, S.O., & Trusheva, S.S. (2020). Influence of microfertilizers and plant growth regulators on yield and grain quality of spring barley. Scientific Horizons, 01(86), 14-21.
[34] Vojtíšková, P., Kmentová, K., & Kubáň, V. (2012). Chemical composition of buckwheat plant (Fagopyrum esculentum) and selected buckwheat products. Journal of Microbiology, Biotechnology and Food Sciences, 1, 1011-1019.
[35] Wang, Ya. (2018). Influence of foliar feeding of boric fertilizers on nutrients of rhizosphere soil, plant growth and yield of wine buckwheat. Journal of Southern Agriculture, 49, 253-257