Сортові особливості елементів органічної технології вирощування сої
Анотація
Надійним елементом технології вирощування екологічно чистої продукції ранньостиглих сортів сої, а також підвищення родючості ґрунту є впровадження у виробництво екологічно безпечної технології вирощування, яка базується на оптимальному функціонуванні симбіотичної системи, без використання мінеральних добрив, особливо азотних та пестицидів. Метою роботи було вивчення впливу інокуляції насіння різних сортів сої азотфіксуючими і фосформобілізуючими препаратами, позакореневого підживлення та їх поєднання на ріст, розвиток рослин і продуктивність за органічної технології вирощування. При виконанні досліджень використовували загальноприйняті методи, польовий метод, метод статистичного оцінювання результатів. У результаті виконаних експериментальних досліджень встановлено, що за впровадження високоврожайних сортів сої, використання післяжнивних решток (соломи, стерньових і кореневих решток), сидератів та бобових трав в короткоротаційній сівозміні в ґрунт надходить 136 кг азоту та 142 кг біологічно фіксованого азоту. Було досліджено, що обробка насіння інокулянтом АгріБактер та проведення підживлення сої комплексним добривом Нановіт Супер забезпечує врожайність сорту Ментор 4,08 т/га та залишає в ґрунті майже 30 % біологічного азоту. Дослідженнями було доведено, що комплексний підхід до проведення обробки насіння сої досліджуваних сортів інокулянтами АгріБактер та Фосфороентерином, штам бактерій яких розкладає важкорозчинні органічні фосфати, що в свою чергу сприяє кращому живленню рослин сої, розвитку кореневої системи, позитивно впливає на формування оптимальної густоти стеблестою 410–490 тис. шт./га, що забезпечує приріст урожайності сортів сої на 1,88 т/га. Встановлено, що одночасна інокуляція насіння та позакореневе підживлення сої біологічно-активним комплексом Nanoactiv з додаванням Сульфат магнію у макростадії ВВСН 60–63 забезпечує найвищу врожайність сорту Ніагара 4,08 т/га та сорту Астор – 2,88 т/га. Таким чином, в короткоротаційній 4-х пільній сівозміні насиченій зернобобовими культурами при застосуванні азотфіксуючих, фосформобілізуючих препаратів та активного стимулятора росту Нановіт Супер + Сульфат магнію підвищується родючість ґрунту, а вміст азоту в ньому подвоюється. Наукові результати можуть стати основою для вдосконалення родючості ґрунту, що забезпечить формування сталих врожаїв за органічного вирощування сої
Ключові слова
сортовий склад, родючість ґрунту, інокуляція насіння, позакореневе підживлення, урожайність сої
[1] Albareda, M., Rodriguez-Navarro, D.N., & Temprano, F.J. (2009). Soybean inoculation: Dose, N fertilizer supplementation and rhizobia persistence in soil. Field Crops Research, 113(3), 352-356. doi: 10.1016/j.fcr.2009.05.013.
[2] Babych, A.O., & Babych-Poberezhna, A.A. (2011). Selection, production, trade and use of soybean in the world. Kyiv: Agrarian Science.
[3] Bujak, K., & Frant, M. (2009). Influence of mixtures of herbicides on yielding and weed infestation of five cultivars of soybean. Acta Agrophysica, 13(3), 601-613.
[4] Carkner, M.K., & Entz, M.H. (2007). Growing environment contributes more to soybean yield than cultivar under organic management. Field Crops Research, 207, 42-51. doi: 10.1016/j.fcr.2017.02.019.
[5] Didora, V., & Kluchevych, M. (2021). Soybean productivity depending on the elements of organic cultivation technology in the short-term crop rotation of Ukrainian Polissia. Scientific Horizons, 24(2), 77-83. doi: 10.48077/scihor.24(2).2021.77-83.
[6] Didur, I.M., Tsyhanskyi, V.I., Tsyhanska O.I., Malynka, L.V., Butenko, A.O., & Klochkova, T.I. (2019). The effect of fertilizer system on soybean productivity in the 228 conditions of right bank forest-steppe. Ukrainian Journal of Ecology, 9(1), 76-80.
[7] Ermantraut, E.R., Malinovsky, A.S., Didora, V.G., Smagliy, O.F., Gudz, V.P., Rybak, M.F., Sayuk, O.A., Orlovsky, M.J., & Derebon, I.J. (2013). Methods of scientific research in agronomy. Kyiv: Center for Educational Literature.
[8] Haryati, Y., Sari, R., Noviana, I., & Sunandar, N. (2021). Adaptive technology for soybean varieties cultivation in dry season. IOP Conference. Series: Earth and Environmental Science, 648, article number 012067. doi: 10.1088/1755-1315/648/1/012067.
[9] Hussain, H., Men, S., & Hussain, S. (2019). Interactive effects of drought and heat stresses on morphophysiological attributes, yield, nutrient uptake and oxidative status in maize hybrids. Scientific Reports, 9, article number 3890. doi: 10.1038/s41598-019-40362-7.
[10] Khomenko, T.O., Datsko, A.O., & Kosolap, M.P. (2019). Seed treatment with biologics is a promising direction in improving elements of soybean cultivation technology. In Organic production and food safety (pp. 292-296). Zhytomyr: ZNAEU.
[11] Kravchuk, V., Kushnarov, A., Tarhonia, V., Pavlyshyn, M., & Husar, V. (2015). Biosphere and agricultural technologies: Engineering solutions. Doslidnytske: UkrNDIPVT named after L. Pohorilyi.
[12] Kushmetov, Z.M., Yormatova, D.Y., & Jumaniyazov A. (2020). The main elements of the technology of soybean varieties cultivation on low saline soils in Khorezm region, Uzbekistan. Journal of Critical Reviews, 7(12), 108-116. doi: 10.31838/jcr.07.12.18.
[13] Law of Ukraine No. 2496-VIII “On the Basic Principles and Requirements for Organic Production, Accounting and Marketing of Organic Products”. (2018, July). Retrieved from https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/2496-19#Text.
[14] Magrini, M.-B., Anton, M., Cholez, C., Corre-Hellou, G., Duc, G., Jeuffroy, M.-H., Meynard, J.-M., Pelzer, E., Voisin, A.-S., & Walrand, S. (2016). Why are grain-legumes rarely present in cropping systems despite their environmental and nutritional benefits? Analysing lock-in in the French agrifood system. Ecological Economics, 126, 152-162. doi: 10.1016/j.ecolecon.2016.03.024.
[15] Mandal, K.G., Hati, K.M., & Misra, A.K. (2009). Biomass yield and energy analysis of soybean production in relation to fertilizer-NPK and organic manure. Biomass Bioenergy, 33(12), 1670-1679. doi: 10.1016/j.biombioe.2009.08.010.
[16] Marushchak, O. (2013). Growing soybeans with inoculants. Agronomist, 1, 152-153.
[17] Mazur, V.A., Palamarchuk, V.D., Polishchuk, I.S., & Palamarchuk, O.D. (2017). Latest technologies in crop production. Vinnytsia.
[18] Nahornyi, V.I. (2010). The influence of sowing dates and methods on the productivity of soybean varieties. Fodder and Fodder Production, 66, 96-103.
[19] Naryi, V.I. (2009). Yield and agroecological adaptability of soybean varieties in the conditions of the northeastern Forest-Steppe of Ukraine. Collection of Scientific Works of Uman State Technical University, 72, 153-160.
[20] Novytska, N.V., & Dzhemesiuk, O.V. (2017). The formation of soybean productivity under the influence of inoculation and feeding. Bulletin of Poltava State Agrarian Academy. Agriculture. Plant growing, 1-2, 43-47.
[21] Peleh, L.V. (2021). The influence of elements of cultivation technology on the formation of soybean productivity in the conditions of the right-bank forest-steppe. Agriculture and Forestry, 2(21), 109-119. doi: 10.37128/2707-5826-2021-2-9.
[22] Petrychenko, V.F., & Lykhochvor, V.V. (2020). Plant growing. New technologies for field crops cultivation. Lviv: Ukrainian Technologies.
[23] Petrychenko, V.F., Lykhochvar, V.V., & Markov, V.L. (2016). Soybean: A culture of unique opportunities. Kyiv: Univest Media.
[24] Posypanov, H.S. (1991). Methods of studying biological fixation of air nitrogen: Reference manual. moscow: Agropromizdat.
[25] Semenyaka, I.M. (2010). Effectiveness of microbial preparations, macro- and micro-fertilizers for growing corn. Collection of Scientific Works of Institute of Engineering of Ukrainian Academy of Sciences, 3, 84-91.
[26] Toleikiene, M., Slepetys, J., & Sarunaite, L. (2021). Soybean development and productivity in response to organic management above the northern boundary of soybean distribution in Europe. Agronomy, 11(2), article number 214. doi: 10.3390/agronomy11020214.
[27] Zabolotnyi, H.M., Mazur, V.A., Tsyhanska, O.I., Didur, I.M., Tsyhanskyi, V.I., & Pantsyreva, H.V. (2020). Agrobiological basics of soybean cultivation and ways to maximize its productivity. Vinnytsia: VNAU.
[28] Zimmer, S., Messmer, M., Haase, T., Piepho, H.-P., Mindermann, A., Schulz, H., Habekuß, A., Ordon, F., Wilbois, K.-P., & Heß, J. (2016). Effects of soybean variety and Bradyrhizobium strains on yield, protein content and biological nitrogen fixation under cool growing conditions in Germany. European Journal of Agronomy, 72, 38-46. doi: 10.1016/j.eja.2015.09.008.